کلینیک جراحی های لاپاراسکوپی، اندوسکوپی و چاقی Laparoscopic, endoscopic & obesity clinic

چاقی مفرط

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

چاقی مفرط

چاقی مفرط يكی از مشكلات متابوليک است كه منجر به مرگ و ميری به ميزان 1/5 تا 2 برابر افراد عادی می گردد. كمتر كسی است كه امروزه در زندگی خود و اطرافيانش با چاقی و مشكلات آن دست به گريبان نباشد.
امروزه چاقی به عنوان دومين علت مرگ و مير دنيا شناخته شده و در دهه ی آينده رتبه نخست را از اين لحاظ به خود اختصاص خواهد داد. لذا چاقي يك اپيدمی جهانی و علی الخصوص در جوامع پيشرفته و كشورهاي در حال توسعه مي‌باشد و به طور بارزي در بين تمام گروه‌های سنی رو به افزايش است. در گذشته منابع غذايي فراوان نبودند و بشر نخستين براي دستيابی به غذا احتياج به فعاليت فيزيكي بسياري داشت. اما امروزه دسترسي به غذاهای لذيذ و پر كالري آسان است و شبكه‌های تلويزيونی و نشريات با تبليغات جاذب، مردم را به مصرف غذاهای گوناگون دعوت مي‌كنند. از سويی ديگر نيز كاهش تحرک بدنی به دليل وجود وسايل و امكانات رفاهی و گسترش شهرنشينی، افراد را در معرض ابتلا به چاقی قرار داده است. چاقی نه تنها تناسب اندام فرد را مخدوش می كند بلكه سلامت وی را نيز به خطر مي‌اندازد و آنچه سبب شده كه چاقی يك بيماری تلقي شود، عوارض آن است.
چاقي و به خصوص چاقی مفرط را بايد به عنوان يک بيماری قلمداد كرد و برای درمان و رفع آن نيز می بايست راه حلی اصولی و منطقی برگزيد.

آيا تعريف مشخصی برای چاقی و چاقی مفرط وجود دارد؟

Body Mass Index (شاخص توده ی بدنی) يا BMI ملاک ارزيابي وزن بيمار است. BMI عبارت است از حاصل تقسیم وزن بر مجذور قد، به طوری که وزن برحسب کیلوگرم و قد برحسب متر محاسبه شود. مقدار نرمال وزن بين 18 تا 24است از 24 تا30 به عنوان اضافه وزن واز30 تا 35 را به عنوان چاق واز 35 تا 40 با حضور ديابت و فشار خون و عوارض ذكر شده در ذيل به عنوان چاقي مفرط يا مرضي شناخته می شود در صورتی كه BMI بالاتر از 40 باشد بدون هيج عارضه ديگر تحت عنوان چاقي مرضي شناخته می شود. افرادی كه چاقی سوپر دارند BMI ان ها بالاتر از 50 است شيوه برخورد درمانی با هر يک از موارد فوق براساس BMI آن ها متفاوت است و در زير به آن ها اشاره خواهد شد.

عوارضی که در افراد مبتلا به چاقی مفرط ايجاد مي‌شود شامل كدام است؟:

1- عوارض قلبی - عروقی: شامل زخم‌های ناشی از کاهش جریان خون سیاهرگ های اندام تحتانی، واريس ساق پا، پُر فشاری خون و اختلالات عروق كرونری.
2- عوارض ريوی: شامل تنگی نفس، آسم، توقف تنفس يا آپنه در خواب، و خُرخُر شبانه.
3- عوارض متابوليک: شامل ديابت بزرگسالان، هيپرليپيدمی (افزايش چربی خون)، تخمدان‌های پلی كيسيتيک.
4- عوارض خونی: شامل افزايش قابليت انعقادي، آمبولي ريوي.
5- عوارض گوارشي: شامل سنگ‌هاي صفراوي و حملات كوليكي آن، ريفلاكس معده به مري و همچنين فتق‌های جدار شكم (كشاله ران، نافی و اپی گاستريک).
6- عوارض اداري: شامل عفونت‌هاي ادراري و بي اختياري ادراري.
7- عوارض تناسلي: شامل عقيمي، سقط جنين، بروز ناهنجاري‌هاي جنيني در بارداري، اختلال در سيكل قاعدگي و قاعدگي دردناک.
8- عوارض اسكلتي: شامل سندرم كارپال تانل، نقرس، دردهاي مفصلي در ستون فقرات پشتي و كمري، زانوها و قوزک پاها ناشی از آرتروز.
9- عوارض عصبي و عضلانی: شامل اضطراب،افسردگی، سردردهاي ميگرنی، حملات عصبي و سكته‌ی مغزی.
10- ابتلا به سرطان خصوصاً در پانكراس، كولون، مری، كبد، كليه، پروستات، تخمدان، پستان و رحم.

نكته مهم اين است كه با درمان چاقی مفرط، عوارضي نظير فشار خون بالا، بيماري‌هاي عروق كرونری، ديابت، بازگشت محتویات معده به مری، آسم و DVT (لخته شدن خون در وریدهای عمقی پا)، ريسک آمبولی ريه، بیماری تخریب کننده مفصل، افزایش چربی خون و افسردگي در بيماران برطرف و يا رو به كاهش مي‌گذارد و در برخی موارد بطور كامل درمان مي‌شود. كاهش وزن دراین افراد موجب كاهش میزان اسيد اوريک و نيز بهبود تعداد گلبول های سفید و کاهش سطح CRP بعد از عمل‌ها و همچنين باعث كاهش سطح آنزيم‌های كبدی كه در جريان چاقی بالا می روند، می شود.
از نظر توزيع چربی در بدن افراد چاق، غالباً دو مدل ديده می شود: گاهی اوقات توزيع چربي به صورت محيطي با ارجحيت در اندام تحتانی است كه به نام چاقی ژنيكوئيد يا مدل گلابی گفته می شود، و يا به صورت مركزی است و در تمام نقاط بدن با ارجحيت در شكم مي‌باشد كه به نام چاقي آندروئيد يا مدل سيب تعريف مي‌گردد. بيماران چاقی كه مدل سيب باشند، نسبت به عوارض مرتبط با چاقي مستعدترند و لذا پس از درمان جراحي، اغلب عوارض و مشكلات ناشي از چاقي مفرط در آن ها رفع مي‌گردد و پاسخ مناسب تری به درمان نشان مي‌دهند. اندازه‌گيری محيط دور شكم نیز حایزاهمیت است، اين اندازه گيري در آقايان بايد زير 102 سانتی متر و در خانم‌ها زير 88 سانتی متر باشد. مقادير بالای اين حد و همراه بودن ان با عوارضي چون ديابت و پرفشاری خون ونیز افزایش سطح تری گلیسرید وکلسترول منجر به بروز سندروم متابولیک میگردد. در بيش از 95% موارد از اعمال جراحي برای درمان چاقی، سندرم متابوليک درمان مي‌شود. در بيمارانی كه بعد از يك سال از عمل جراحی هنوز سندرم متابوليک در آن ها باقي بماند اين بدين معناست كه كاهش وزن در اين افراد با شكست مواجه شده و ناكافی است.

*چه بيمارانی كانديدای عمل جراحی بارياتريک هستند؟

1- بيمارانی كه كانديداي عمل هستند، بايد بيش از 5 سال سابقه بيماري چاقي مفرط تثبيت شده را داشته باشند.
2- بايد بيش از يک سال اقدامات كاهنده وزن شامل رژيم درمانی، ورزش يا داروهاي كاهش دهنده وزن را آزمايش كرده باشند ولي موفقيت درمانی محسوسی در جهت كاهش وزن نداشته باشند و يا منجر به عود چاقی شده باشد.
3- BMI بيمار بالای 35 همراه با يكی از عوارض چاقی را كه قبلاً اشاره كرديم داشته باشد.
4- BMI بيمار بالای 40 باشد چه عوارض چاقی را داشته باشد و چه نداشته باشد.
5- اخیرا در مورد بيماران ديابتی مقاوم به درمان، ثابت شده است كه با انجام عمل جراحی بای پس معده امكان كنترل ديابت و چاقی همراه آن فراهم می گردد.
6- بيماران می بايست انگيزه و روح تمكين نسبت به دستورات پزشك معالج و متخصص تغذيه در جهت انجام ورزش و رژيم غذايي و نيز پيگيري پس از عمل را داشته باشند.
7- سن بيماران برای جراحی 18 تا 60 سال باشد.البته اخیرا درمورد عمل جراحی چاقی در نوجوانان یعنی حدفاصل سنی بین 12 تا 18 وهمچنین درافراد مسن تراز 60 سال، نقطه نظرات خاصی مطرح شده است و باید جراح متخصص چاقی این ملاحظات رادرمورد روال تغذیه فرد، عادتهای غذایی، شرایط زندگی ونیز وضعیت عمومی وجسمانی مناسب در اورا مدنظر قرار دهد.
8- بيماران بايد از لحاظ بيماری های غدد درون ريز نظير هيپوتيروئيدی (كم كاری تيروئيد) و كوشينگ فاقد هرگونه مشكل متابوليک باشند.

*چه بيمارانی را عمل نمی كنيم؟

- در هر بيماری كه هر گونه منع بيهوشی عمومی وجود داشته باشد، نظير بيماری های پيشرفته قلبی، ريوی و كبدی كه امكان انجام اعمال جراحي براي درمان چاقي با بيهوشی عمومی وجود نداشته باشد.
- ناتوانایی بيمار در هماهنگی با پزشک معالج و پذيرش دستورات و توصيه‌هاي او در دوره پس از عمل به خصوص در امر پيگيری، تغيير مدل تغذيه و روش زندگی.
- اعتياد و استعمال مواد مخدر و الكل.
- داشتن بيماری واضح و مشخص روانی و عصبی در بيمار چاق.
- بارداری.
- کم کاری غده فوق کلیوی (بیماری کوشینگ).
- بيماری های التهابي دستگاه گوارش مانند کرون.
-التهاب مری مقاوم به درمان و بازگشت شديد معده به مري و نيز فتق هياتال از موارد منع عمل حلقه‌گذاري یا همان باندینگ است.
- زخم‌های معده و يا اثنی عشر باید حتما قبل ازعمل جراحی درمان شود، بالخصوص درصورت ابتلای معده به میکروب هلیکوباکتر میبایست عمل تاریشه کنی کامل این میکروب به تعویق افتد.
- وجود آبسه يا عفونت موضعي در نقطه‌اي از بدن بيمار كه برای گذاشتن پروتز حلقه مانعی را ایجاد نماید.
- عدم تحمل نسبت به مواد اوليه و تشكيل دهنده پروتز حلقه.
- اختلالات انعقادی يا مصرف داروهای انعقادی.

روش های جراحی چاقی مفرط یاجراحی باریاتریک كدامند؟

1 - روش‌های محدود كننده و كوچک كننده معده (نظير بندينگ معده، اسليو، پارتیشن معده)
2- روش‌های محدود كننده و كوچک كننده معده و ايجاد سو جذب (نظير بای پس معده)

روش‌های محدود كننده معده در كنترل چاقی مفرط كدام است؟

الف) باندينگ معده یا حلقه گذاری: (LAGB)

انديكاسيون انجام اين عمل در افرادي است كه BMI آن ها بين 35 تا 40 باشد، تمایل شدید به خوردن شيريني نداشته باشند و به رژيم درماني به خوبي جواب داده باشند. در بعضي مطالعات بيماران با BMI بين 30 تا 35 را كه به يكي از عوارض چاقي مبتلا شده باشند نيز كانديد اين عمل جراحي دانسته‌اند. در اين عمل جراحی كه با لاپاراسكوپي انجام مي‌شود، حلقه سليكونی حد فاصل 5 سانتیمتر پایین تراز دریچه ورودی معده تا زاويه هيس را دور زده و در قدام معده در زير ناحيه كارد یا قفل می شود و معده را به طور مجازي به دو قسمت تقسيم مي‌كند، يكي در قسمت بالا با حجمی حدود 30 تا 35 سي سي و ديگري باقيمانده معده كه در پايين حلقه قرار گرفته است. در واقع حلقه به نوعي اين دو قسمت را به هم مرتبط مي‌كندو توسط لوله باریک وظریفی به يک مخزن کوچک متصل و در زیر پوست در سمت چپ شکم کاشته و مستقر می شود تا امكان تنظيم حلقه از طريق تزريق بداخل مخزن فراهم گردد. تزريق در پورت به منزله تنگ‌تر كردن حلقه و ايجاد تنگنایی ما بين معده کوچک و معده بزرگتر خواهد بود و عبور مواد غذايي از معده کوچک (یا همان پاوچ) به پايين را كند نموده و ايجاد سيري زودرس در بيمار مي‌كند. اين حلقه اغلب می تواند چندسال در شكم بيمار بماند بدون آنكه بيمار را دچار مشكل خاصي نمايد. انجام اين عمل جراحي در ايران از سال 1381 شروع شده است و هنوز تعدادي از بيماران هستند كه حلقه را حفظ كرده‌اند و البته تعدادي نيز به دليل بروز عوارض آن يا بنا به تمايل شخصي حلقه را خارج نموده‌اند.

*مزايای LAGB

- زمان كوتاه عمل.
- ميزان مرگ و مير بسيار كم(0/05%).
- هيچ نوع آناستوموز يا دوخت و دوز با منگنه و استاپلر به كار نمی رود.
- زمان كوتاه بستري و دوره بهبودی سريع
- قابل تنظيم
- قابل بازگشت بروش لاپاراسکوپی
- امكان انجام عمل به روش لاپاراسكوپي

*معايب LAGB

- اين نوع عمل نياز به ويزيت‌های مكرر براي تنظيم حلقه و يا اطلاع از موقعيت آن، تغيير اساسي در مدل تغذيه بيمار، پيگيری وضعيت بيمار در مقاطع مختلف دارد.
- جابجايي حلقه در اثر استفراغ يا به دليل عدم مصرف صحيح مواد غذایی پديده‌ای رايج است.
- كاهش وزن ناكافی در 15 تا 20% موارد ديده می شود.
- پس از مدتي تمايل به شيرينی خوردن در بيمار به وجود می آيد و بیمار مجددا وزن می گیرد یا چاق می شود.

*نتايج عمل در صورت انتخاب صحيح بيمار برای انجام اين عمل،

كاهش وزنی معادل 50 تا 60 درصد از اضافه وزن بيمار طی 1/5 تا 2 سال پس از عمل ايجاد خواهد شد. بهبودي ديابت، اصلاح چربی خون، رفع خرخر شبانه و آپنه خواب، اصلاح پرفشاری خون و بهبود نازایی و ناباروری از دستاوردهای مثبت اين عمل است. مرگ و مير ناشی از اين عمل 1 در 2000 مورد گزارش شده است.

*مراقبت‌ها و اقدامات پس از عمل

در اولين روز پس از عمل بيمار مي‌تواند مايعات صاف شده بنوشد. در صورت ضرورت، موقعيت حلقه و پاوچ را می توان با بلع گاستروگرافين، بررسی و تاييد نمود. پس از تحمل رژيم مايعات صاف، بيمار قابل ترخيص خواهد بود. رژيم غذايي بيمار بر اساس مايعات ميكس شده براي 4 تا 6 هفته برنامه‌ريزي مي‌شود و مصرف هرگونه غذاهای جامد در اين مدت ممنوع است. نوشابه‌های گازدار، شيرينی جات، بستنی و شكلات به دلیل كالري زيادي كه دارند بايد از رژيم غذايي بيماران برای هميشه حذف گردند. 6 تا 8 هفته پس از عمل كه بافت فيبروز، اطراف حلقه را احاطه و آن را در جای واقعی خود ثابت نمود، تنظيم كردن حلقه زير عکسبرداری و با بلع باريوم انجام می شود. بيماران مي‌بايست در سال اول هر 2-1 ماه برای ارزيابی كاهش وزن و بررسی وضعيت تغذيه شان مراجعه نمايند.

*تخليه كامل حلقه از مايع تخليه حلقه در موارد زير توصيه می شود:

- بيماران به محض اطلاع از بروز بارداری بايستي با پزشك معالجشان تماس و در اولين فرصت ممكن محتويات حلقه را تخليه كنند، چرا كه با شروع ويار بارداری و نيز افزايش فشار داخل شكم كه با پيشرفت سن جنین ايجاد می شود، امكان جابجايي حلقه بيشتر خواهد شد. ضمن آنكه تخليه حلقه اين اجازه را به بيمار می دهد كه برای رفع نياز تغذیه ای خود و جنين، قادر به مصرف مناسب تر مواد غذایی باشد.
- در زماني كه بيماری خاص و مهمي ايجاد شود و نياز به بستری يا تحت نظر گرفتن بيمار باشد، حلقه بايد غيرفعال گردد.
- هر گونه عمل جراحي با بي‌هوشي عمومي ايجاب مي‌كند كه حلقه غيرفعال شود تا از بروز استفراغ موادغذایی یااسید درحین وپس از بیهوشی جلوگیری گردد.
- بيمارانی كه مسافرت طولاني مدت در پيش دارند برای جلوگيری از بروز مشكلات ناشي از تنظيم حلقه در طي مسافرت، ملزم به غيرفعال نمودن حلقه می باشند.
- در مواردی كه اتساع يا گشادی مري ناشي از تنگي بيش از حد حلقه بروز كند تخليه‌ی حلقه ضروری است.

*عوارض LAGB

- از جمله عوارض و مشكلاتی كه در"حين عمل" اتفاق می افتد، صدمه به طحال، مري و سوراخ شدگی معده به خصوص در ديواره خلفی آن است. خونريزی از عروق انحنای کوچک معده در حين جداسازی بافت های ظریف و نيز صدمه به بالون يا جسم حلقه در حين دوختن و ثابت كردن آن از جمله عوارض احتمالي حين عمل است. احتمال تبدیل شدن به عمل باز در موارد فوق، 3% است.

- عوارض و مشكلات دوره"پس از عمل" عبارتند از:

استفراغ و عدم تحمل غذا، جابجايي حلقه و كشش پاوچ، رسوخ حلقه به داخل معده، عفونت حلقه، چرخش مخزن پورت در زير پوست، نشت مايع از كاتتر يا بالون حلقه، بازگشت محتویات معده به مري ودرنهایت گشادی مری. استفراغ و عدم تحمل غذا در دوره بلافاصله پس از عمل حاكي از حساسيت و آلرژی نسبت به مواد تشكيل دهنده پروتز و نيز عدم جاگذاري صحيح حلقه در محل مناسب است. چنانچه حلقه درست روی دریچه ورودی معده ويا خيلي پايين‌تر از ان نصب شده باشد، هرکدام به تنهایی مي‌تواند منجر به تهوع و استفراغ، گیرکردن غذا و عدم تحمل ان گردد كه در اكثر مواقع عمل مجدد و جاگذاري صحيح حلقه ضرورت مي‌يابد.
استفراغ مكرر در دوره پس از عمل علی رغم نصب صحيح و قرارگيری حلقه در جاي مناسب، مي‌تواند باعث جابجايي حلقه و ياحرکت ناحيه خلفی معده از داخل حلقه به بالا شود و حجم پاوچ را افزايش داده و موجب انسداد گردد. شايع‌ترين عارضه عمل بندينگ، سُر خوردن و جابجا شدن آن است. اكثر جابجايي‌هاي حلقه از قسمت قدامی اتفاق مي‌افتد و علت آن كمي تعداد بخيه‌هاي ثابت كننده حلقه است. در موارد انسداد كامل معده عمل جراحي اورژانس جهت رفع انسداد ضرورت می يابد. اتساع پاوچ بیشتر دراثر استفراغ در هفته‌هاي اول پس از عمل ايجاد می شود اما گاهي ممكن است مدت‌ها پس از عمل و نيز در نتيجه زياد غذا خوردن پديد آيد. درمان اين عارضه در ابتدا تخليه محتويات حلقه، گذاشتن سوند معده برای 24 ساعت و كمپرس كردن محتويات پاوچ است. در اكثر موارد اين روش مي‌تواند درمان كننده باشد اما در صورت عدم پاسخ به درمان، عمل جراحي براي خارج كردن حلقه و يا اصلاح محل استقرار آن اجتناب ناپذير است. رسوخ و نفوذ حلقه به داخل معده حاصل بادکردن بیش ازاندازه حلقه است كه منجر به اختلال درخونرسانی بافت زير آن شده و به تدريج باعث سوراخ شدگی و ورود حلقه به داخل حفره معده مي‌گردد. اگرچه ممكن است علائم عفونت حلقه به طور واضح بروز نكند اما بيمار در چنين شرايطي از زياد غذا خوردن و عدم احساس سيري شكايت مي‌نمايدوگاهی هم دردهای مزمن وتیرکشنده اما خفیف در زمان غذاخوردن بروزمیکند. در راديوگرافي با ماده حاجب تشخيص سوراخ شدگی به راحتي داده مي‌شود و در آندوسكوپي نيز ممكن است قسمتي از ديواره حلقه که بداخل معده افتاده ديده شود. در صورت امكان، خارج كردن حلقه بايد به روش آندوسكوپي انجام شود و در غير اين صورت عمل مجدد جهت بیرون اوردن آن ضروري است. عفونت حلقه و كاتتر آن و حتي عفونت پورت به تنهایی مي‌تواند ناشي از عدم به كارگيری اصول ضدعفونی سازی درحين عمل، در زمان تزريق پورت براي تنظيم حلقه و يا به دلایل دیگر باشد. عارضه عفونت مخزن يا همان پورت، مي‌تواند حاكي از ايجاد رسوخ ونفوذ حلقه باشد. در چنين حالتي انجام اندوسكوپي براي رد مشكل سوراخ شدگی ضروري است. درمان عفونت حلقه به هر شكل، خارج كردن حلقه و منضمات آن است. در مواردي كه فقط پورت درگير عفونت موضعي مي‌شود مي‌توان با تجويز آنتي‌بيوتيك يا تعويض جاي آن، مشكل را رفع نمود. همچنين چرخش پورت كه منجر به عدم دسترسي به سطح پلاستيكي قابل تزريق آن مي‌گردد با عمل موضعي و اصلاح وضعيت آن قابل درمان است. نشت مايع از كاتتر يا بالون حلقه، عموماً درحين عمل اتفاق می افتد كه يا سوزن وارد حلقه مي‌شود و يا كاتتر آن بایک پنس قوی آسیب می بیند و پس از مدت كوتاهي مايع تزريقي به صورت تدريجي از درون حلقه يا كاتتر تخليه مي‌شود. درمان سوراخ شدگی حلقه، خارج كردن آن است. از عوارض بسيار مهم بندينگ، ايجاد بازگشت محتویات معده به مري و در موارد شديد آن، اتساع مري است كه ناشي از اختلال در حركات پيش برنده مري مي‌باشد. اين عارضه گاهي به علت سُرخوردگي حلقه و تنگي دردریچه تحتانی مری و نيز به دليل تزريق زياد مايع به داخل حلقه به وجود مي‌آيد كه بیشتر همراه با گیرکردن غذا توام بادرد مي‌باشد. درمان در مراحل ابتدايي، تخليه محتويات حلقه و غيرفعال كردن آن به همراه تجويز داروهاي لازم است. در مواردي كه پاسخ مناسب حاصل نشود عمل مجدد براي خارج كردن حلقه و انجام عمل باي‌پس معده به طور همزمان يا تاخيري براي جلوگيري از ايجاد عوارض بیشتر توصيه می گردد.

ب) اسليو يا آستينی كردن معده (VSG)

اين عمل جايگزينی خوب برای عمل باندينگ در افرادی است كه BMI بين 35 تا 40 دارند و به خصوص در كساني كه مشكل اصلي آن ها احساس گرسنگی مكرر مي‌باشد روش بسیار مناسبی است. همچنين در افرادی كه BMI بالاي 60 دارند جهت كاهش وزن مناسب تا انجام مرحله دوم عمل یعنی عمل سوئيچ اثنی عشر، انجام مي‌شود. به عبارت دیگر پس از آنكه كاهش وزن قابل توجهي باانجام اسلیو در اين بيماران ايجاد شد و BMI آن ها به زير 50 رسيد مرحله دوم كه سوئيچ اثنی عشراست ، انجام مي‌پذيرد. افرادي كه بيماري‌هاي زمينه ای نظير كم خونی، كرون و آسم شديد دارند و يا بيماراني كه از داروهاي ضد التهابي غيراستيروئيدي استفاده مي‌كنند به دليل آنكه به زخم های حاشیه ای معده مستعد هستند، به جاي آنكه تحت عمل بای پس معده قرار گيرند، بهتر است عمل اسليومعده شوند. به بيماراني كه مايل به داشتن جسم خارجي مثل حلقه نيستند و از مراجعات مكرر براي تنظيم حلقه پرهيز دارند، انجام عمل اسليو معده پیشنهاد می شود. عمل جراحي آستيني کردن معده با بریدن وبرداشتن عمودی سه چهارم معده،درحدفاصل 2-3 سانتي‌متري دريچه خروجی معده به سمت حاشیه دریچه ورودی ان صورت می گیرد. براي پيشگيري از تنگي يا گشاد شدن یک چهارم باقیمانه معده لازم است از يک بوژی يا لوله با سايز 36 استفاده نمود.اين بوژي از طريق دهان و توسط متخصص بی هوشی وارد مري و سپس معده مي‌شود و در امتداد خم كوچك نگه داشته مي‌شود. در اين روش که تقریبا 80 درصد معده به طور عمودي به كمك ماشین دوخت استاپلر یا منگنه های مخصوصی بریده وهمزمان دوخته مي‌شود و شاخه‌هاي عصب وعروق اصلی معده ودریچه های ورودی و خروجی ان حفظ مي‌گردد. بنابراين عملكرد دريچه ها و حركات دودی معده به قوت خود باقي مي‌ماند و حجم معده به میزان تقریبی 50 تا 100 سي‌سي تقليل مي‌يابد. در واقع آن بخشی ازمعده كه مسئول ذخيره و انباشته شدن غذا مي‌باشدودرعین حال هورموني را به نام ghrelin ترشح می کندکه مسئول ايجاد گرسنگي و اشتها در فرد است حذف می گردد ودر نتیجه احساس سيري و بي اشتهايي براي فرد حاصل مي‌شود.

مزايای عمل VSG

- در اين عمل عوارض اعمال بزرگي مانند باي‌پس و انحراف صفرا وپانکراس، نظير زخم حاشيه آناستوموز، كمبود ويتامين‌ها، انسداد روده و پوكي استخوان وجود ندارد.
- همچنين مشكلات ناشي از جسم خارجی (حلقه) مانند سُر خوردن ورسوخ حلقه و انسداد معده كه در عمل باندينگ ممكن است ايجاد شود و نيز مراجعات مكرر پس از عمل وجود ندارد.
- مسير عبور غذا فيزيولوژيک و کاملا طبیعی است و فقط حجم کمی از معده برای فرد باقی مانده است.
- عمل به روش لاپاراسكوبي انجام مي‌شود و معده‌ي برداشته شده از طريق يكي از همان سوراخ‌های موضع جراحی خارج مي‌شود.
- در صورت عدم پاسخ مناسب به درمان، به راحتي قابل تغيير به روش‌های ديگر نظير باي‌پس و دئودنال سوئيچ است.
- به لحاظ برداشت بخش عمده معده كه مسئول ايجاد اشتها و گرسنگي است و ذخيره غذا در اين قسمت انجام مي‌شود، در كاهش وزن موثرتر از بندينگ است.
- ميزان كاهش وزن طي 2 سال پس از عمل بين 60 تا80% از اضافه وزن بدن می باشد.

معايب و نقاط ضعف عمل VSG

- شيريني خور شدن بيماران منجر به كندي سير كاهش وزن مي‌شود. در مواردي كه بيمار دوباره وزن مي‌گيرد عمل مجدد براي برداشتن آن قسمت از معده که گشاد شده انديكاسيون دارد.
- مشكلات ناشي از منگنه کردن نظير نشت محتویات اسیدی معده ازلابلای انها بايد مورد تأمل قرار گيرد.
- 85% معده در اين عمل برداشته مي‌شود و از شكم خارج مي‌گردد لذا عمل غيرقابل برگشت است. اين نكته راباید قبل ازعمل به بیمار یاداوری نمود.

عوارض VSG

مهمترين و شايع‌ترين عارضه در اين عمل نشت ازمسیر منگنه ها (استاپلرها) و ایجاد فيستول معده است که تنها در6 الی 8 درصد افراد ودر طی روزهای 5 تا 8 پس از عمل اتفاق می افتد و بعد ازاین زمان احتمال این عارضه منتفی می گردد. با استفاده از استاپلرهای جدیدی که باتکنولوزی مدرن تر،به بازار امده است این عارضه رو به کاهش گذاشته و با مراقبت ها و همکاری بیمار دردوره پس از عمل در مشی تغذیه ورعایت اصول غذاخوردن، از میزان نشت محتویات معده ازمیان استاپلرها کاسته شده است. به جز اين با درجات كمتری آسيب طحالی به میزان نیم درصد كه ممكن است منجر به اسپلنكتومی یا برداشتن طحال شود و همچنين لخته در وریدهای عمقی پا و آمبولی ريه، به میزان نیم درصد و بروز مشکلات تنفسی، در فهرست عوارض پس از اين عمل قرار دارد. خونريزی از محل استاپلرها در دوره پس از عمل با شدت حدود نیم درصد موارد نيز بايستي مورد توجه قرار گيرد. ميزان مرگ و مير اين عمل جراحی كمتر از 1% گزارش شده است. مراقبت‌های پس از عمل در روز دوم پس از عمل از بيماران در بخش راديولوژی، عکسبرداری باماده حاجب خوراکی به عمل می آيد و چنانچه معده‌ی موزی شكل، بدون نشت از محل استاپلينگ مشاهده گردد، درن شكمي كه در مجاورت آن قرار دارد خارج و رژيم مايعات صاف شده و رقيق شروع مي‌شود. بيماران تا دو هفته پس از عمل فقط بايستی از مايعات صاف شده يا حجم كم و جرعه جرعه استفاده كنند؛ از هفته دوم به بعد رزیم سبک ونرم شروع و تدريجاً به شکل عادی به خوردن غذاهای معمولی می پردازند. بيماران اكيداً بايستي از مصرف غذاها با حجم زياد و نيز نوشابه‌هاي گازدار(بدليل ايجاد ناگهاني حجم) خودداري كنند، در غير اين صورت خصوصاً در روزهاي اول پس از عمل منجر به ایجادعارضه نشت معده و به طور ديررس منجر به دردهای معده و افزايش تدريجي حجم آن مي شود و كاهش وزن را با كندی و يا توقف مواجه می نمايد.

پلیسه معده

پلیسه معده روشی نوین در درمان بیماران مبتلا به چاقی است. این روش که در سالهای اخیر فراوانی بیشتری پیدا نموده است، با ایده اجتناب از روش های پر هزینه  و پر خطر در درمان جراحی بیماری چاقی و روی آوردن به کارهای محافظه کارانه تر، برای اولین بار توسط جراحان ایرانی به دنیا معرفی گردید و پس از آن به عنوان یکی از محبوبترین روش های جراحی چاقی با عوارض بسیار کم، مورد استقبال بیماران و جراحان قرار گرفت.

پلیسه معده برای چه بیمارانی مناسب است

این روش در بیمارانی که حدود 30-35 کیلوگرم اضافه وزن دارند، روش مناسبی می باشد.این بیماران ضریب چربی یا همان BMIبین 35 تا 40 دارند. و بخصوص برای بیماران شهرستانی که امکان مراجعه برای ویزیتهای دوره ای رابه تهران ندارند توصیه میشود.از آنجایی که جمعیت افرادی که اضافه وزنشان 30 تا 40 کیلوگرم است بیشتر از سایر بیماران چاق میباشد, طرفداران این روش بیشتر بچشم میخورند ولی برخلاف رغبت زیاد بیماران به این عمل ,همکاران جراح کمتر تمایل به انجام این عمل دارند و دلیل آن سختی عمل برای جراح است و امیدوارم همکاران جوان ما با تحمل سختی، آسایش وراحتی بیشتر را به بیمارانشان هدیه کنن.

نحوه انجام

این عمل به روش لاپاروسکوپی و با بیهوشی عمومی انجام می گیرد. در این روش طول معده را به صورت دامن روی هم پلیسه می زنیم تا فضای داخل معده تنگ گردد. از این رو بیمار به دلیل کوچک شدن فضای معده قادر به خوردن حجم زیاد غذا نخواهد بود.ودر این روش هیچ قسمت از معده برداشته نشده وحذف نمی گردد، لذا میتوان به هر دلیلی که نخواهیم معده را به حالت اول برگردانیم.

عوارض

از آنجا که در این روش هیچ قسمتی از معده بریده نمی شود، احتمال بروز عوارضی چون نشت داخل شکمی و یا خونریزی بسیار اندک است.ودرصورتی که عارضه ای رخ دهد ,با بازکردن پلیسه مشکل ایجاد شده برطرف خواهد شد.
پلیسه معده یک روش دائمی بوده و می تواند برای همیشه در بدن باقی بماند.
در 15-10 درصد موارد پس از 5 سال و به دنبال پرخوری زیاد، معده می تواند تا حدودی متسع شده و پلیسه ها از یکدیگر فاصله بگیرند. در صورتی که بیمار مجددا سیر افزایش وزن را تجربه نماید، امکان عمل و پلیسه مجدد، به منظور کاهش حجم معده وجود دارد.
در این اواخر روشی را ابداع کردیم که همزمان میتوان روده باریک راهم کوتاه میکنیم تا بیمار بیشتر  لاغر شود و ماندگاری عمل پلیسه بیشتر شود. روده ای که کوتاه میشود از قسمتی که مواد مهم را جذب میکند نیست و از قسمتهایی است که چربیها بیشتر جذب میگردد و نام این عمل را پلیسه با بای پس روده باریک گذاشتیم ولی باید یادآور بشم که این عمل با عمل بای پس روده باریک که اختلال جذب شدید ایجاد میکند متفاوت است.

مزایا

1. این روش قابل برگشت بوده و بعد از گذشت زمان، در صورت بروزهرگونه مشکلی میتوان معده را به شکل اول برگرداند .
2. این روش برای خانمهایی که در آینده تصمیم به بارداری دارند روش مناسبی است . همچنین این روش تکنیک مناسبی برای بیمارانی که تمایل کمتری به مراجعات مکرر دارند می باشد.
3. با لاپارسکوپی انجام میشود وبه دلیل عدم برش جراحی، بیمار درد کمتری تحمل می نماید .
4. تغییری در آناتومی معده ایجاد نمیشود و عوارض اعمال جراحی بزرگ را ندارد.
5. به دلیل ایجاد محدودیت حجم و عدم ایجاد اختلال جذب، بیمار پس از عمل نیاز کمتری به داروها و مکمل های غذایی دارد.
6. هزینه آن از روشهای مشابه کمتر است
7. مدت بستری معمولا یک شب است.
8. برگشت به کار هم سریعتر میباشد و معمولا بعد از یکهفته میتوان مشغول بکار شد

رژیم غذایی بیمار بعد از عمل

رژیم غذایی بیمار بعد از عمل رژیم غذایی معمول و تنها در حجم اندک خواهد بود. تغییر عادات غذایی زیر می تواند به کاهش وزن سریعتر بیمار و  تثبیت وزن او کمک نماید:
1. به آرامی غذا بخورید.و از قاشق کوچک استفاده کنین
2. غذا را به خوبی بجوید تا غذا در دهان شما به خوبی خرد شود.
3. از خوردن نوشابه های گازدار، شیرینیجات و تنقلات پر کالری  و الکل به شدت پرهیز نمایید
4. در دوهفته اول بعد از عمل بایستی از مایعات و در دو هفته دوم بعد از عمل غذاهای معمولی ولی میکس شده مصرف کنین و بعد از یکماه وضعیت طبیعی خواهد شد و از غذایی که سایر افراد خانواده مصرف می کنند شما نیز میل کنید.
5. همراه با غذا از مایعات مصرف نکنید و به فاصله نیم ساعت قبل از غذا خوردن مایعات میل کنید.

جراحی بای‌پس معده چیست؟

جراحی بای‌پس معده به نام (Roux-en-Y RGBY) یکی از رایج‌ترین جراحی‌های بای‌پس است و ۸۰ درصد جراحی‌های مربوط به کاهش وزن در ایالات متحده را شامل می‌شود. و دارای دو بخش است:

بخش اول: ایجاد یک کیسه‌ی کوچک در معده

در این بخش جراح٬ معده را به یک بخش بزرگ و بخشی کوچکتر تقسیم می‌کند. سپس٬ در فرایندی به نام دوختن معده٬ بخش کوچک معده بخیه زده یا دوخته می‌شود تا کیسه‌ای درست شود که فقط می‌تواند در حد یک فنجان غذا در خود نگه دارد. با چنین کیسه‌ای٬ افراد سریعاً سیر شده و کمتر غذا می‌خورند.

بخش دوم: بای‌پس

جراح٬ این کیسه‌ی کوچک و جدید را از نخستین بخش کوچک معده (دوازدهه) جدا کرده٬ و بعد آن را به بخش کوچک‌تر روده (ژژونوم) که کمی پایین‌تر است وصل می‌کند. این روش جراحی را Roux-en-Y می‌نامند. بعد از انجام این عمل٬ غذا مستقیماً از معده به ژژونوم رفته و از آن عبور می‌کند. این مسئله میزان جذب کالری‌ها و مواد غذایی را محدود می کند. به این روش کاهش وزن «سوء جذب» می‌گویند.

چه کسانی کاندید بای پس معده هستند؟

این روش در بیماران با BMI بالای  45 که رده چاقی درجه 3 یا  شدیدا مفرط هستند ، آخرین و قطعی ترین روش درمانی محسوب می شود .این دسته از بیماران بارها رژیم های غذایی مختلف را تجربه کرده ولی متاسفانه قادر به کاهش وزن در حد وزن ایده آل خود نشده و پس از پایان دوره ی رژیم درمانی به وزنی به مراتب بیشتر از وزن اولیه ی خود بازگشته اند.
این بیماران در این دوره بحران روحی شدیدی را پشت سر می گذارند چرا که حاصل رنج هایی که در اثر گرسنگی های طولانی مدت متحمل شده اند را بی نتیجه می یابند. اغلب بيماران شيرين خور و پر خور و ريزه خوار را با اين روش جراحی می كنند.

عوارض بای پس معده چیست؟

بیمارانی که این روش درمانی مناسب آنها می باشد، همواره از عواقب و عوارض این عمل هراس دارند. توصیه ی ما به این دسته از بیماران آن است که بدانند خطرات و عوارض این عمل جراحی بیشتر ازدیگر عمل ها نیست دوران بهبودی و مشکلات احتمالی
بعد از انجام جراحی بای‌پس معدی٬ افراد معمولاً ۲ تا ۳ روز در بیمارستان می‌مانند و ظرف ۲ تا ۳ هفته به وضعیت عادی خود برمی‌گردند. حدود ۱۰ درصد آنها مشکلات خفیفی دارند٬ از جمله:

- عفونت زخم
- مشکلات هاضمه
- جراحت‌ها
- خون‌ریزی

یکی دیگر ازعوارض این عمل سو ء جذب بعضی ویتامین ها می باشد که با تجویز مکمل های ویتامینی رفع خواهد شد

بعد از انجام عمل چه اتفاقاتی می‌افتد؟

کاهش وزن بعد از عمل اغلب زیاد است. به طور متوسط٬ بیماران حدود ۶۰ درصد از اضافه‌وزن خود را از دست می‌دهند. بسیاری از مشکلات سلامت مربوط به وزن بعد از جراحی بای‌پس معده بهبود پیدا کرده و کم‌رنگ می‌شود. رایج‌ترین آنها دیابت٬ فشار خون بالا٬ آسم و تنگی‌نفس حین خواب است.

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید